وبلاگ آموزشی سعید ذاکر

آموزش امداد و کمکهای اولیه

 قسمت اول

احیای قلبی ریوی

و مَنْ أحياها ، فَكانَما أحياءَ الناسْ جَميعا.....هر كس جان كسي را نجات دهد ، مانند اين است كه جان همه مردم را نجات داده است.

سوره مائده ، آيه 32

 

 

تاريخچه و مقدمه احياي قلبي ريوي تا قبل از دهه 50 تكنيكهاي اندكي از احياي قلب و ريه مدرن شناخته شده بودند .C.P.R  مدرن از دهه 60 شروع و تحقيقات براي احياء مغزي بعد از ايست قلبي از دهه 70 آغاز گشت . اين اعمال را به احياي قلبي - ريوي - مغزي يا C.P.C.R بدل نمود . اعمال ويژه درماني و احياء براي مدت طولاني كه بويژه براي بهبود نتايج بعد از احياي اورژانس لازم مي باشد ابتدا در اسكانديناوي و بالتيمور در دهه 50 آغاز شد و سپس در دهه 60 چندين گروه در سراسر جهان اين پروتكل را پذيرفته و آنرا اجرا كردند.

 نجات جان يك انسان در لحظات بحراني مرگ و زندگي ، تنها وابسته به دانش و آگاهي افراد حاضر بر بالين وي از مي باشد . اعمالي كه بايد در ثانيه هايي كه هرگز تكرار را نمي شناسند ، انجام شود. يكي از مشخصات تشخيص زمان درست انجام و قطع هر عمل و شروع اقدامات ديگر است .

 اين مشخصه به 3 اصل ويژه در علم پزشكــي اشار ه مي نمايد ، كه البته در اورژانسي ترين موقعيت پزشكي خود را به وضوح نشان مي دهند:

 1- آگاهي كامل                                      2- مهارت كامل                                       3- آرامش كامل

 

!!!  قبل از شروع بحث احياي قلبي و ريوي و ارزيابي مصدوم ابتدا قصد داريم تا شما را با علايم حياتي انسان آشنا كنيم:

# تعريف علايم حياتي:

علايمي هستند كه ما را از نحوه كاركرد دستگاه هاي بدن مطلع مي سازند ، علايم خطرناك را هشدار مي دهند و كاركرد دستگاههاي عصبي ، تنفسي و گردش خون را گزارش مي دهند.

# علايم حياتی به طور عمومي شامل هفت مورد مي باشد:

 

1 - سطح هوشياري :  نشانگر نحوه كاركرد سيستم عصبي ( و قسمت اصلي دستگاه عصبي يعني مغز ) فرد است و ميزان هوشياري و پاسخگويي به محرك ها را نشان مي دهد. سطح هوشياري خود شامل چهار مرحله هست:

الف ) مصدوم با هوشياري كامل:  اين مصدوم هوشياري كامل دارد ، يعني به سوالات شما پاسخ مي دهد و به مكان ، زمان و اطراف خود آگاهي كامل دارد.

ب) مصدوم حساس به محرك شفاهي: به علت كاهش سطح هوشياري ، فرد به طور خود به خود واكنشي ندارد و صحبت نمي كند. اما اگر او را صدا كنيد ، براي مدتي چشمان خود را باز مي كند و كوشش مي كند تا به سوالات شما پاسخ دهد و دوباره به حالت قبلي باز مي گردد.

ج) مصدوم حساس به محرك هاي دردناك: تنها در صورت اعمال محرك هاي دردناك ( مثل فشار دادن لاله گوش يا قسمت خارجي بازو ) عكس العمل نشان مي هد و محرك هاي خفيف تري مثل محرك هاي شفاهي را بي پاسخ مي گذارد.

@ اين وضعيت نيز ممكن است به دو حالت رخ دهد: پس از اين كه محرك دردناك را به مصدوم وارد كرديد مصدوم يا بدن خود را به داخل جمع مي كند يا بدن خود را به بيرون باز مي كند. در صورتي كه مصدوم پس از اعمال محرك دردناك بدن خود را به داخل جمع كرد و موقعيت تقريبي محل فشار دردناك را حس كرد از سطح هوشياري بالاتري نسبت به باز كردن بدن به بيرون برخوردار است.

د) مصدوم بي هوش : در اين حالت مصدوم حتي به محرك هاي درناك هم پاسخي نمي دهد و عكس العملي از خود نشان نمي دهد .اين حالت خطرناك تر هست و بايد مصدوم از مراقبت و كنترل بيشتري برخوردار باشد. 

 2- تنفس : چون قطع تنفس باعث عدم دستيابي سلول هاي بدن و از جمله سلول هاي مغزي به اكسيژن و مرگ فرد مي گردد، بنابراين تنفس نيز از علايم حياتي به شمار مي رود. تعداد تنفس طبيعي در يك فرد بزرگسال سالم حدود 20-12 در دقيقه است كه بايد بدون صدا و منظم باشد.

3-نبض (گردش خون):  پمپاژ خون از قلب به سمت سرخرگ ها باعث ايجاد يك موج در ديواره ارتجاعي سرخرگ ها مي شود كه به آن نبض گويند. از نبض هاي اصلي بدن مي توان (كاروتيد- راديال – براكيال -فمورال ) را نام برد. تعداد نبض طبيعي در يك انسان بزرگسال سالم و در حال استراحت حدود 100-60 عدد در دقيقه است.

 

 

4-  دماي بدن:  ارزيابي درجه حرارت بدن به طور معمول توسط حرارت سنج (ترمومتر) انجام مي گردد. درجه حرارت طبيعي بدن به طور معمول 37 درجه سانتيگراد در نظر گرفته مي شود. (بين 7/36 تا7/37 )

5- رنگ پوست:  رنگ پوست در نژاد هاي مختلف متفاوت است. رنگ پوست را عموما مي توان به صورت هاي زير بيان كرد:

- طبيعي: سفيد ،سرخ،سياه و زرد در نژادهاي مختلف.

- رنگ پريده (متمايل به سفيد): مي تواند بيانگر كاهش جريان خون باشد.

- برافروخته (متمايل به قرمز): مي تواند نشانه افزايش جريان خون باشد .

 - كبود يا سيانوز ( متمايل به آبي): بيانگر كاهش اكسيژن خون است.

 - زرد: ممكن است اشكال در كار كبد وجود داشته باشد.

 

 6-مردمك چشم : قطر ،تقارن و واكنش مردمك ها به نور جزء علائم حياتي است .براي مثال مردمك تنگ – گشاد و يا نامتقارن نشانه بروز اشكال در نحوه عملكرد چشم يا دستگاه عصبي مركزي است .

emdad-hamedan.blogfa.com

emdad-amozesh.blogfa.com

 

   

 

 7- فشار خون:  به دليل گستردگي بحث فشار خون و نياز به كار عملي با دستگاه فشار خون ، در اين جا به بيان ميزان فشار خون طبيعي فرد بسنده مي كنيم.

 فشار خون طبيعي در يك فرد بزرگسال:

@ فشارخون سيستوليك(حد اكثر) : 100  الي 140 ميلي متر جيوه.

@ فشار خون دياستوليك (حداقل) : 60 الي 90 ميلي متر جيوه.

 

  

-------------------------------------------------    ارزيابي مصدوم   -------------------------------------------------

 

*  ارزيابي مصدوم به دو قسمت تقسيم مي شود:

 1- ارزيابي اوليه

 2- ارزيابي ثانويه

 

 الف) ارزيابي اوليه:  اولين قدم در برخورد با يك مصدوم نجات يافته به شمار مي آيد و هدف از آن ، كشت و تصحيح عوامل تهديد كننده حيات مي باشد . 

!!!  نکته: ارزيابي اوليه نبايد بيش از چند ثانيه وقت بگيرد.

 

! در ارزيابي اوليه عوامل تهديد كننده حيات شامل:

1- بسته شدن راه هوا 

2-ايست ضربان قلب

3-  پارگي شريانهاي بزرگ

4- برق گرفتگي و...

 * ارزيابي اوليه شامل:

الف - کنترل سطح هوشیاری (gcs)

ب - ايجاد راه هوائي باز ( airway)

ج- برقراري تنفس  (breathing)

د- جريان خون مناسب (circulation)

ه- جلوگیری از خونریزی های شدید و خطرناک(hemorrhage)

ب) ارزيابي ثانويه:  انجام يك ارزيابي منظم و جامع از كل بدن مصدوم همراه با گرفتن شرح حال را ارزيابي ثانويه مي گويند.

 

* ارزيابي ثانويه شامل:

1- مصاحبه و گرفتن شرح حال

 2- معاينه علائم حياتي

 3- معاينه باليني كامل از فرق سر تا نوك پا

علل ايست قلبي تنفسي

؟؟؟  چه عواملي باعث نرسيدن اكسيژن به ريه و بافتهاي بدن مي شود ؟

 

#  انداد راه هوايي با :

1- زبان

2- جسم خارجي

3-  جراحات وارده به قفسه سينه موجب به هم خوردن فشار هاي داخل ريوي مي شود .

4- جراحات وارده به نخاع يا مغز ( بصل النخاع)

 5- در جريان بيماريهايي نظير :  آسم ، تورم مجاري تنفسي ، سكته قلبي ، فلج اطفال و بيماريهاي مسدود كننده راه هوائي

 6-شوك استنشاق مواد سمّي

7- تراكم بيش از حد گاز ها كه تبادل ساير گاز ها را با مشكل روبرو مي كند.

؟؟؟چه عواملي باعث توقف قلبي مي شود؟

 1- نارسايي تنفسي

 2-عدم كار آيي قلب

 3-بيماريهاي قلب و عروق

 4- خونريزي هاي شديد

 5- بيهوشي هاي عميق و طولاني

 6- مسمومیت های شدید

 7- تروماها يا ضربه هاي مستقيم به قلب

 ؟؟؟  فردي كه توقف قلبي و تنفسي مي دهد، چه علائم و نشانه هايي دارد ؟

 1- تنفس ندارد

 2- نبض ندارد

 3- رنگ بيمار تغيير مي كند. ( سيانوز)

 4- مردمك چشمها ميدرياز می شود (ديليت شدن)

 5- بيمار بيهوش مي شود .( كاهش سطح هوشياري)

احياي قلبي ريوي

C.P.R

Cardio Pulmonary Resuscitation

وقتي رسيديم به يك مصدوم به ترتيب چه كار هايي را بايد انجام دهيم ؟

 1- اول صدايش مي كنيم.

 2- كمك مي طلبيم.

 3- پوزيشن (حالت) بيمار را اصلاح مي كنيم.

 4-بيمار را ارزيابي مي كنيم.

 

حالت اول )  بيمار نبض دارد ولي تنفس ندارد:

>> علت اينكه تنفس ندارد:

 1 - زبان

 2- جسم خارجي

 

نكته مهم : مهمترين عاملي كه باعث بسته شدن راه هوائي ميشود زبان است . خصوصاً در بيماران بيهوش كه زبان به عقب مي افتد و باعث خفگي محور مي شود.

 

* اگر عامل انسداد راه هوائي جسم خارجي باشد:

 1- سر به يك طرف و خارج كردن مواد استفراغي و داخل دهاني از يك طرف از بالا به پائين

 2- افراد هوشيار و بزرگسال : انجام مانور هایمليخ

 3- فشار شكمي براي بيمار بيهوش يا در حال خوابيده

 4- فشار به قفسه سينه در افراد چاق و خانمهاي حامله

 5- خارج كردن جسم خارجي از مجاري هوائي خردسالان

 

!!!  هواي پيرامون ما:

نيتروژن: 79%

اكسيژن: 20%

ساير گازها :1%

نکته: در بازدم 16% اكسيژن وجود دارد ، لذا اين مقدار اكسيژن براي نجات فرد كافي است.

 

 !!! توجه: ارزيابي مصدوم را انجام داديم راه هوائي باز بود. ارزيابي تنفس را انجام مي دهيم آيا بيمار تنفس دارد يا نه ؟؟؟

 

الف ) اگر بيمار تنفس نداشت : تنفس مصنوعي را شروع مي كنيم.

 

به چهار روش تنفس مصنوعي را براي بيمار انجام مي دهيم:

 1- تنفس دهان به دهان

 2- تنفس دهان به بيني

 3- تنفس به دهان و بيني

 4- تنفس با واسطه ها

 

 1- از روشهای سرعقب - چانه بالا یا فشار به فک استفاده می کنیم

 2- با انگشتان دستي كه روي پيشاني مصدوم قرار دارد پره هاي بيني او را فشار دهيد تا بسته شود.

 3- يك نفس عميق بكشيد.

 4- لبهاي خود را اطراف دهان مصدوم قرار دهيد ، به طوري كه تمام دهان او را بپوشاند.

 5- از گوشه چشم به سينه بيمار نگاه كنيد ( به مدت 2 ثانيه ) آنقدر بدميد كه سينه تا حد امكان بالا بيايد.

 

 3-6 ثانيه عمل دميدن را متوقف كنيد. ((در اين زمان خروج هوا از ريه ها را بايد حس كنید))

توجه: اگر در حين تنفس دادن هوا به بيمار نرسيد و ريه ها بالا نيامد ، شايدپوزيشن سر غلط باشد، لذا اصلاح شود.

 

 (( 2 ثانيه دم + 3 ثانيه بازدم )) = 5 ثانيه عمل دم و بازدم

 در يك دقيقه 12 بار CPR

 

انجام كدام نبض را در بزرگسالان چك كنيم ؟

در نوزادان كدام نبض را ؟

 

تعريف COMPRETION : يعني فشار دادن قلب بين دو قسمت سفت.

 براي انجام يك ماساژ قلبي موفق چه مراحلي را بايد صحيح انجام داد ؟

 1 - نحوه قرار گيري مصدوم

 2- محل وارد آوردن فشار

 3- روش وارد آوردن فشار

 نكته 1 : انجام ماساژ قلبي در حالي كه مصدوم نشسته يا سرش را بالاتر از سطح بدن قرار داده بي فايده است.

 نكته 2:بهترين ماساژ قلبي تنها 35-25 درصد كار قلب را انجام مي دهد - پس اين مهم است كه ماساژ قلبي را به درستي انجام دهيم .

نكته 3 : بخاطر داشته باشيد كه حركات ماساژ بايد نرم و مداوم باشد و از حركات ضربه اي و خشن اجتناب كنيد .

 

 خلاصه عمليات C.P.R توسط يك امدادگر به ترتيب زير است: 

1-از بيهوش بودن مصدوم اطمينان حاصل كنيد. 

 2-درخواست كمك كنيد.

 3-راه هوائي را باز كنيد.

 4-تنفس مصدوم را برقرار كنيد.

5-در صورت ايست تنفسي دو بار تنفس مصنوعي بدهيد.

 6- نبض سرخرگ كاروتيد را كنترل كنيد.

 7- در صورت ايست قلبي 30 بار ماساژ قلبي بدهيد

 8 - سپس دو بار تنفس بدهيد - اين چرخه را به صورت دو بار تنفس و 30 بار كمپرس قلبي به مدت دو دقيقه ( يعني 5 بار تنفس و ماساژ در دو دقيقه ) ادامه دهيد.

 9- در دقيقه اول و پس از آن هر 3 دقيقه يك بار نبض كاروتيد را بررسي كنيد. به محض برقراري ضربان قلب ماساژ قلبي را متوقف كرده و تنها به تنفس مصنوعي با سرعت 12 بار در دقيقه بپردازيد

 10-به محض برقراري تنفس طبيعي ، تنفس مصنوعي را قطع كرده و مصدوم را در وضعيت بهبودي قرار دهيد.

11-اگر تنفس و ضربان قلب مصدوم برقرار نشد C.P.R را تا رسیدن پزشک ادامه می دهیم.

 

!!! علامت C.P.R موفق:

 1- هر زمان قفسه سينه فشرده مي شود يك نبض در كاروتيد لمس شود.

 2- ريه ها طي تنفس مصنوعي متسع مي گردند.

 3- مردمكها ممكن است طبيعي بوده يا به نور واكنش نشان دهند.

 4-ضربان قلب طبيعي باز گردد.

 5- تنفس خودبخودي هر چند به زحمت برگردد.

 6- رنگ پوست از رنگ كبود به رنگ طبيعي يا نزديك به طبيعي تغيير كند.

 7-در مصدوم عمل بلع ديده شود.

 8-حركتي در اندامهاي مصدوم مشاهده شود و هوشياري بهبود يابد.

در صورتی که پس از انجام C.P.R فرد به حالت اولیه بازگشت او را سریعا به یک مرکز درمانی انتقال دهید.

!!!  نکته خیلی مهم :

 مبحث احیای قلبی ریوی بسیار حساس و خطرناک می باشد . لذا از دوستان خواهشمند است تا با شرکت در کلاس های آموزش کمک های اولیه و امداد اطلاعات خود را در این زمینه بالا ببرند.

غش:

در واقع نوعی شوک خفیف است. در این حالت بیمار احساس خاصی دارد که عموما آن را با سیاهی رفتن جلو چشم یا سبکی سر بیان می کند.. این حالت ممکن است به طور خود به خود و بدون درمان خاصی بهبود یابد. البته این نکته را به یاد داشته باشید که مصدوم ممکن است در اثر کاهش سطح هوشیاری و سیاهی رفتن جلو چشم به زمین بخورد و این سقوط ممکن است باعث بروز صدمه یا جراحت وی گردد. بنابر این باید مصدوم را معاینه کرده تا از وضعیت سلامت وی اطمینان حاصل کنید.


حتی اگر مصدوم احساس می کند که دیگر مشکلی ندارد و در معاینه هم متوجه صدمه خاصی نشده اید، باید او را برای چند دقیقه در وضعیت دراز کش (خوابیده به پشت) نگه دارید.
گاهی اوقات علت غش ممکن است کاهش یا افزایش ناگهانی فشار خون است. اگر وسایل و آموزش کافی دارید، فشار خون بیمار را کنترل و یادداشت کنید. توجه کنید که غش ممکن است علامت حالات خطرناکی مانند مثل تومورهای مغزی ،بیماری قلبی ، بیماری دیابت یا بیماری گوش داخلی باشد.


سنکوپ:

عبارتست از فقدان ناگهانی گذرای هوشیاری و عدم توانایی ایستادن که در اثر کاهش جریان خون مغزی ایجاد شده است و علت آن اغلب اشکال در عملکرد اعصاب خودکار بدن یا کارکرد قلب است. کمکهای اولیه در مورد سنکوپ شبیه به غش می باشد.


نکته: در غش بیمار احساس ضعف شدید و سیاهی رفتن جلو چشم ها را دارد بدن آنکه هوشیاری خود را از دست بدهد.

گرمازدگي


سرما و گرما آسیب های بسیاری در بدن به وجود می آورند. بدون درک مناسب از مکانیسمهای تنظیم درجه حرارت بدن، تشخیص علایم و ارایه کمکهای اولیه مشکل می باشد.


در کل به پنج طریق حرارت از بدن خارج می شود:


1- تنفس                  2- تهویه                    3- تشعشع                        4- تبخیر                  5- هدایت گرمایی



آسیب های ناشی از گرما: -------------------------------------------------------------------------------- 

 

این نوع آسیب ها به سه دسته تقسیم می شود:

1- بی حالی گرمايي

2- گرما زدگی

3- گرفتگی عضلات ناشی از گرما


ورزشکاران ، کار گرانی که در محیط های بسته کار میکنند،افرادی که در محیط های دشوار کار می کنند، افراد دارای بیماریهای مزمن، افرادی که به ارتفاعات زیاد عادت ندارند، بیماران قلبی – عروقی، کسانی که از داروهای خاص (مثل ادرار آورها ) استفاده می کنند، الکلی ها ، افراد چاق ، مصدومان دچار سوختگی، افراد مسن و کودکان، مستعد آسیب های گرمایی هستند.

به خاطر داشته باشید که دمای طبیعی بدن بین 7/36 الی 3/37 درجه سانتی گراد می باشد. و دمای 8/37 و بیشتر تب محسوب می شود ولی در جریان آسیب های گرمایی به این افزایش دما نمی توان تب گفت ، زیرا تب اکثرا ناشی از بیماری است.



الف ) بی حالی گرمایی:

اغلب به علت فعالیت بدنی در آب و هوای گرم و عدم جایگزینی آب و املاح از دست رفته در اثر تعریق اتفاق می افتد. انجام فعالیت شدید بدنی مثل کوهنوردی یا انجام عملیات ها و مانورهای نظامی در یک آب و هوای معتدل به همراه عدم دسترسی به آب یا مصرف ناکافی آن نیز میتواند منجر به بروز حالت بی حالی گرمایی و حتی گرما زدگی گردد. به علت از دست رفتن مایعات بدن (آب) علایم و نشانه های بی حالی گرمایی شبیه به حالت ((شوک خفیف)) می باشد.

 


 کمک های اولیه بی حالی گرمایی:

پوشیدن لباسهای مناسب ،نوشیدن آب و مایعات کافی و در نظر گرفتن زمان مناسب برای استراحت



---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ب)‌ گرما زدگی


علل ایجاد کننده آن شبیه بی حالی گرمایی است ولی شدت آسیب به حدی است که باعث اختلال در روند کنترل درجه حرارت بدن می شود.در واقع در حالت ((گرمازدگی)) مهمترین فرآیند کنترل دمای بدن یعنی تعریق دچار اشکال می شود و دیگر قادر به کاهش درجه حرارت بدن نیست . به این علت درجه حرارت بدن به سرعت افزایش می یابد.

این امر می تواند در مدت کوتاهی باعث بروز آسیب های شدید در سلول های مختلف بدن (ازجمله مغز) و حتی مرگ فرد گردد. گرما زدگی ممکن است به علت عدم توجه و درمان به موقع بی حالی گرمایی یا به صورت حاد و ناگهانی و بدون هیچ گونه اخطار قبلی ایجاد شود.

 

* بهترین و مهمترین راه برای جلوگیری از این حالت ،رعایت موارد زیر است:

* کنترل فعالیت بدنی در یک آب و هوای گرم و مرطوب

* استراحت کافی در فواصل کافی در محیط خنک یا سایه دار

* مصرف کافی نوشیدنی های خنک با ارجحیت آب


* علایم و نشانه های گرما زدگی:

# اختلال در فرآیند تعریق

# تشنج پوست قرمز، داغ و خشک

# تهوع

# سردرد و تغییر رفتار

# نبض تند

# احساس ضعف

# تنفس تند و سطحی

# گیج و منگ شدن و احساس سرگیجه

# کاهش سطح هوشیاری

 
 کمک های اولیه گرما زدگی:

!!! ارزیابی صحنه حادثه ، دور کردن یا پرهیز از خطر

!!! کنترل ABC و دیگر کمک های اولیه ضروری را برای او انجام دهید.

!!! فرد را از محیط گرم دور کنید و او را به یک محل سایه دار یا دارای تهویه مناسب ببرید.

!!! لباسهای تنگ و اضافه را خارج کنید.

!!! بهترین کار برای انتقال او به یک مکان مناسب ، خنک کردن سریع بدن وی با هدف کاهش درجه حرارت مرکزی بدن است. به این منظور پس از خارج کردن لباسهای مصدوم روی بدن او آب خنک (نه آب یخ) یا آب معمولی بپاشید

توجه: از ریختن آب بسیار سرد یا آب یخ بر روی بدن فرد جدا خودداری کنید.

!!! در موارد گرما زدگی ، فرد معمولا دچار عدم هوشیاری یا کاهش شدید هوشیاری می شود که در این حالت تجویز مایعات ممنوع می باشد . اما در صورت مناسب بودن وضعیت هوشیاری به آرامی به او مایعات خنک (آب) بدهید.

!!! به خنک کردن مصدوم تا رسیدن نیروهای اورژانسی و متخصص یا بهبود حال وی تا دمای 39 درجه سانتی گراد ادامه دهید.

!!! در صورت به همراه داشتن کپسول اکسیژن و آشنایی کار با آن به مصدوم اکسیژن تجویز کنید.

!!! گرما زدگی یک فوریت پزشکی است و لازم است فرد به بیمارستان منتقل شود.

مسموميت ها

 

مسموميت ها

Poisoning


سـم:

* هر ماده ای که برای بدن مضر و خطرناک باشد.

* هر ماده ای که در صورت ورود به بدن موجود زنده ( انسان، حیوان، گیاه) باعث ایجاد صدمه یا مرگ آن موجود شود، سم دارد.


مسمومیت:

ایجاد اختلال در نحوه ی عملکرد سلول ها یا دستگاه های بدن به دنبال ورود ماده سمّی را مسمومیت می گویند.


  راه های ایجاد مسمومیت:

1- خوردن یا نوشیدن : در این موارد ماده سمی از طریق دهان وارد بدن می گردد. از جمله می توان به مواد پاک کننده ،مواد شیمیایی مورد استفاده در منزل (مثل وایتکس ، جوهر نمک ، نفت ، بنزین و....) ، برخی از گیاهان یا دانه های آنها ، داروها ( به ویژه در مقادیر غیر مجاز دارو)، سموم دفع آفات نباتی ،سموم مخصوص جوندگان مثل مرگ موش و... اشاره کرد.

2- استنشاق: در این حالت ماده سمی از راه دستگاه تنفسی و به هنگام نفس کشیدن وارد بدن می شود. از این بین می توان به گازهای شیمیایی گوناگون مانند کلرین ، آمونیاک ،مونوکسید کربن ،اسپری حشره کش یا سموم دفع آفات نباتی اشاره کرد.


3- جذب: ماده سمی از طریق تماس پوست یا مخاط جذب بدن می گردد. بسیاری از مواد سمی می توانند پس از تماس با پوست یا مخاط باعث ایجاد صدمه در محل تماس بشوند و سپس جذب بافتهای داخلی تر شده و به جریان خون راه پیدا کنند. از این بین میتوان به مواد شیمیایی گوناگون مثل حشره کش ها،شیره برخی از گیاهان و ... اشاره کرد.


4- تزریق: ماده سمی به طور مستقیم وارد جریان خون می گردد. برخی حیوانات مثل عقرب ها ، مارها ، حشرات ( عنکبوت ،زنبور و.....)می توانند ماده سمی را به طور مستقیم وارد بافت های بدن یا جریان خون کرد. در برخی موارد نیز ماده سمی در اثر تزریق توسط سرنگ و سر سوزن یا در اثر زخم های نفوذی وارد بدن می گردد.

مسموميت  تنفسي:

عموما بر اثر برخورد با گازهای شیمیایی گوناگون (آمونیاک ، کلر، متان و...) یا مسمومیت با گازهای سمی حاصل از احتراق ناقص سوخت های فسیلی از جمله گاز مونوکسید کربن اتفاق می افتد.



علایم و نشانه های مسمویت تنفسی:

* تنگی نفس

* تنفس سریع و سطحی

* سرفه

* ضربان غیر طبیعی قلب

* قرمزی و اشک ریزش چشم ها

* تغییرات سطح هوشیاری


 

  کمک های اوليه در مسمویت های تنفسی:

1- ارزیابی صحنه حادثه، دور کردن یا پرهیز از خطر و درخواست کمک

2- ارزیابی سریع ، و انجام مراحل ABC و دیگر کمک های اولیه ضروری

3- رعایت نکات ایمنی مبنی بر استفاده از ماسک ، دستکش و ...

4- انتقال مصدوم به فضای باز یا غیر آلوده

5- تجویز اکسیژن در صورتی که کپسول اکسیژن به همراه داشته باشیم و نحوه کار با آن را بدانیم.

6- انتقال سریع مصدوم به مراکز درمانی

 مسمویت با گاز مونوکسید کربن

مونوکسید کربن بر اثر احتراق ناقص مواد سوختنی تولید شده و گازی بی رنگ ، بی بو و بسیار سمّی است. این گاز به ماده ی حامل اکسیژن در خون یعنی ((هموگلوبین)) می چسبد و به علت میل ترکیبی بسیار زیادی که برای اتصال به هموگلوبین دارد (تقریباً 250 بار بیشتر از اکسیژن) اجازه اتصال و حمل اکسیژن را به هموگلوبین نمیدهد. در نتیجه گلبول قرمز و هموگلوبین قادر به حمل اکسیژن نیستند و سلول مصدوم بر اثر کمبود اکسیژن دچار صدمه سلولی و مرگ خواهد شد.

مسمومیت با مونوکسید کربن به خصوص در فصول سرد سال بسیار شایع است و علت آن استفاده از بخاری، آب گرم کن، کرسی یا اجاق گاز غیر استاندارد با سیستم تهویه (دودكش) نامناسب می باشد.

 


علایم و نشانه های مسمومیت با گاز مونوکسید کربن:

* سردرد

* سرگیجه

* تشنج

* درد قفسه سینه

* اختلال دید

* اشکال در تصمیم گیری

* از دست دادن هوشیاری

 

 کمک هاي اوليه در مسموميت با مونوکسيدکربن:

دقيقا همان اقدامات اوليه در مسموميت هاي تنفسي مي باشد که در بالا گفته شد.

مسمومیت گوارشی:

از شایع ترین مسمومیت ها می باشد و اغلب به صورت تصادفی و بر اثر نگهداری مواد سمی و شیمیایی مختلف در ظرف نامناسب اتفاق می افتد. داروها، نفت و مشتقات آن ،تریاک مواد شیمیایی پاک کننده ،حلال ها، سموم دفع آفات نباتی ،سموم کشنده جوندگان و ...  از جمله مواد شایع در ایجاد مسمومیت گوارشی هستند.

 

علایم ونشانه های مسمویت گوارشی:

* وجود سوختگی یا رنگ سم بلع شده در اطراف دهان و لب ها

* بوی غیر طبیعی دهان یا تنفس مصدوم

* تنفس غیر طبیعی

* نبض یا ضربان غیر طبیعی قلب

* تعریق

* مردمک های تنگ یا گشاد شده

* تشنج

* درد شکم

* کف کردن دهان یا افزایش ترشح بزاق

* بلع دردناک

* تهوع،اسهال ،استفراغ  

emdad-hamedan.blogfa.com

emdad-amozesh.blogfa.com

 کمک های اولیه مسمومیت های گوارشی:

 

!!  ارزیابی صحنه حادثه،دور کردن یا پرهیز از خطر

!!  ارزیابی سریع ،و انجام مراحل ABC و دیگر کمک های اولیه ضروری

!!  تماس با مرکز مشاوره مسمومیت ها و یا مرکز اورژانس 115

!!  رقیق سازی سم:  در صورت اجازه از مرکز مشاوره مسمومیت یا مرکز فوریت های پزشکی (اورژانس) می توانید از یک تا دو لیوان آب یا شیر برای رقیق کردن سم استفاده کنید.

توجه:  از خوراندن مقادیر زیاد مایعات به مصدوم خودداری کنید، زیرا افزایش حجم معده باعث افزایش خطر استفراغ مصدوم می شود.

 !! در صورت اجازه پزشک می توانید از ذغال فعال برای جذب سم استفاده کنید . مولکول های ذغال فعال در معده و روده به مولکول های سم چسبیده و مانع جذب آن می گردد.

!! تحریک استفراغ:  این روش با اجازه پزشک و در صورتی استفاده می شود که مصدوم هوشیار باشد ،بیش از یک ساعت از زمان بلع سم نگذشته باشد و امکان دسترسی به مراکز درمانی در کوتاه مدت نباشد .

!! در صورت به همراه داشتن کپسول اکسیژن و داشتن آموزش کافی در مورد نحوه کار با آن می توانید به مصدوم اکسیژن دهید.

!!  انتقال سریع مصدوم به مرکز درمانی


 

!!! توجه: وادار کردن مصدوم به استفراغ در موارد زیر ممنوع می باشد:

1- مسمومیت با نفت و مشتقات آن

2- مسمومیت با مواد شیمیایی سوزاننده مثل اسید ها و بازها

3- سابقه بیماری قلبی در مصدوم

گزيدگي ها:

به دنبال گزش حيواناتي مثل مار ، عقرب ، رتيل ، زنبور و برخي موجودات دريايي رخ مي دهد و مي تواند بسيار خطرناك و كشنده باشد . علت مرگ ممكن است اثر مستقيم ماده سمي بر روي بدن يا بروز واكنش هاي شديد حساسيتي ( آنافيلاكسي )‌ باشد.

 

در اين بخش شما را با انواع زهرها و تنوع گزيدگي ها و اقدامات اوليه آنها آشنا مي كنيم:
# انواع زهرها:


زهری که توسط مارها ،عنکبوت ها و بعضی از جانوران دریایی آزاد می شود، از نظر شیمیایی به سه دسته تقسیم می شود:

1 - زهرهای دفاعی

2- زهرهای تهاجمی


3- ضد انعقادها





A _ زهرهای دفاعی:

این زهرها توسط مورچه ها،زنبورهای عسل وغیرعسل ، زنبورهای سرخ و عقرب ها برای دفاع از خود آزاد می کنند. عوارض این زهرها روی فرد به صورت درد ،ورم که حدود 5 تا 15 دقیقه طول می کشد و واکنش های حساسیتی احتمالی می باشد.
برای تسکین خراش و ورم می توان از پماد های ضد درد و شربت دیفن هیدرامین و در صورت حساسیت شدید از آمپول اپی نفرین استفاده نمود.
B_ زهرهای تهاجمی:
****این زهرها توسط مارها ،عنکبوت ها و ستاره دریایی و مارمولک ترشح می شود.****


(این زهر برای بی جان کردن و یا کشتن قربانی و آماده نمودن آن برای خوردن و هضم آن استفاده می شود.)
اثر این زهر بر انسان سرگیجه،سخت شدن تنفس،ورم منجر به درد ،آسیب بافتی یا عصبی می باشد.


!!! از ضد درد موضعی و آنتی هیستامین می توان برای تسکین درد و ورم استفاده کرد.
C_ضد انعقادها:

این مواد برای جلوگیری از انعقاد خون و بستن جریان خون قربانی جهت تداوم مکش خون توسط عنکبوت ها حشراتی مانند مگس های نیش زننده ،پشه ها ،کنه ها و ساس ها ترشح می شود. اثر این مواد بر روی انسان به صورت خارش و واکنش بدن نسبت به آن است البته درد نیز در اثر چاک خوردن در اثر گزش پشه ایجاد می شود.

 

نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم مهر 1390ساعت 19:32 توسط سعید ذاکر| |


قالب بلاگ اسکای - رستوران - گویا آی تی - تک تمپ - قالب بلاگ اسکای | سایت بک لینک - گرافیک - وبلاگ